Categorie: Geschiedenis

De eerste ‘Erfgooiers’

Stel het u voor: het Gooi in 900. Er woonden mensen. Niet veel, maar genoeg om een kerk te vullen. ‘Nederland’ bestond nog niet. De Lage Landen bij de zee behoorden tot het Oost-Frankische keizerrijk, waar nazaten van Karel de Grote (752-814) aan de macht waren. Ze hielden hun imperium bijeen door de steun van…
Read more

1400-1700: Schaarbrieven

De erfgooiers in de dop kwamen steeds vaker bij elkaar. Ze spraken af wie zich erfgooier mocht noemen en op basis waarvan de landbouwgronden gebruikt mochten worden. Zo was het bezit van een Gooise boerderij met akkerland verplicht. Meerderjarigheid en gehuwd zijn waren andere vereisten. De bepalingen werden op schrift gesteld in schaarbrieven, vernoemd naar…
Read more

1700-1900: Onbegrepen resonanties

Begin achttiende eeuw. De rijke Amsterdammer François Hinlopen († 1721) liet zijn paarden en koeien grazen op de weilanden en heidevelden rond zijn hofstede Oud-Bussum. De erfgooiers hielden hem en zijn beesten op hardhandige wijze tegen. François was immers geen erfgooier en dus mocht hij zijn rundvee en paarden niet laten grazen op erfgooiersgrond. De…
Read more

1900-1945: Vereniging

Een ogenschijnlijk klein incident wakkerde de problematiek rond de erfgooiers aan. Een zekere Harmen Vos (1844-1919) schoot een haas op grond dat aan de Kroon was verpacht. Hij kreeg prompt een bekeuring wegens stroperij. Harmen vocht die aan. Hij was immers erfgooier en had gejaagd op eigen grond. Onderwijl had zich iets vreemds voorgedaan: het…
Read more

1945-1979: Op weg naar het einde

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde Nederland enorm. Ergens leefde het besef dat alles beter moest. De wederopbouw begon. Een van de gevolgen was dat de bevolking toenam: die van het Gooi groeide tussen 1947 en 1960 van 41.000 naar 51.000 huishoudens. Die mensen moesten ergens wonen. De bouwers keken begerig naar de erfgooiersgrond. De vraag…
Read more

Erfgooiers van nu

Erfgooiers stonden bekend als eigengereid, hardwerkend, stug en conservatief. Die eigenschappen lijken zich af te tekenen op hun gezichten. Er werd inderdaad veel strijd geleverd. Zowel met de overheid als onderling. Maar erfgooiers waren boeven noch verzetslieden. Ze hielden vast aan hun exclusieve gebruiksrechten op de Gooise gemene gronden, terwijl de overheid van het algemeen…
Read more